Setting up the board…
Tavla nasıl oynanır
Tahta
Tahtada hane denen 24 dar üçgen vardır; bunlar altışarlı dört bölgeye ayrılır. Her oyuncunun 15 pulu (Beyaz ve Siyah) ve bir evi vardır: pullarının gittiği bölge. Ortadan geçen bar, kırılan pulların beklediği yerdir.
Her oyuncu haneleri kendi tarafından sayar: evi 1’den 6’ya kadar olan hanelerdir, en uzaktaki pulları da 24. hanesinde başlar. İki pulun 24. hanende, beşi 13. hanende, üçü 8. hanende ve beşi 6. hanende başlar; rakibin pulları da karşı taraftan aynı şekilde dizilir ve ikiniz tahtada ters yönlerde ilerlersiniz.
Amaç
15 pulunun hepsini evine getir, sonra hepsini tahtadan topla. Bütün pullarını ilk toplayan kazanır.
Kim başlar
İki oyuncu birer zar atar. Büyük sayıyı atan başlar ve atılan iki sayıyı ilk zarı olarak oynar. Eşit gelirse yeniden atılır. Ondan sonra oyuncular sırayla iki zarı birlikte atar.
Zarla oynamak
Her zar bir pulu o sayı kadar hane ilerletir, her zaman evine doğru. Bir pulu iki sayıyla birden (biri öbürünün ardından, aradaki haneye uğrayarak) ya da iki ayrı pulu oynayabilirsin.
Pul boş bir haneye, kendi pullarının olduğu bir haneye ya da rakibin tek pulunun durduğu bir haneye gelebilir. Rakibin iki ya da daha fazla pulunun durduğu haneye gelemez: o hane rakibin kapısıdır ve kapalıdır.
Yapabiliyorsan iki sayıyı da oynamak zorundasın. Yalnızca biri oynanabiliyorsa onu oynamalısın; ikisi de ayrı ayrı oynanabiliyor ama ikisi birden oynanamıyorsa büyüğünü oynamalısın. Hiçbir sayı oynanamıyorsa sıra geçer.
Çift
İki zar aynı gelirse o sayıyı dört kez oynarsın: 5-5 atan dört kez beş oynar.
Kırmak ve bar
Bir hanede tek başına duran pul açık puldur. Rakibinin açık puluna gelirsen onu kırarsın: pul bara gider ve yoluna baştan başlamak zorunda kalır.
Aynı hanede duran iki ya da daha fazla pul o haneyi güvenli yapar, kapı olur; art arda altı kapı (tam blok) arkasındaki her pulun yolunu keser.
Bardan girmek
Barda pulu olan oyuncu başka bir şey oynamadan önce onu oyuna sokmak zorundadır. Pul rakibin evine, zarlardan birinin sayısına denk gelen haneden girer: 1 ile rakibin 1. hanesine (senin 24. hanen), 6 ile onun 6. hanesine.
O hane kapalıysa o zarla girilemez. İki zarla da girilemiyorsa sıran yanar; altı hanesi de kapı olan bir ev, bir hane açılana kadar pulu dışarıda tutar.
Pul toplamak
15 pulunun hepsi evine girince onları toplayabilirsin: 4 atınca 4. hanendeki bir pulu toplarsın. İstersen pullarını ev içinde de oynayabilirsin.
Pulunun bulunduğu en yüksek haneden büyük bir sayı, en yüksek hanendeki bir pulu toplar. Daha yüksek bir hanede pul dururken büyük bir sayıyla daha alçak bir haneden pul toplanamaz; o zaman ev içinde oynamak zorundasın.
Pul toplarken pullarından biri kırılırsa, yeniden toplamadan önce o pulu oyuna sokup evine kadar getirmen gerekir.
Katlama zarı
Bir oyun bir puan değerinde başlar; bunu ortadaki küp gösterir. Sıranın başında, zar atmadan önce katlayabilirsin: oyuna iki katı değerle devam etmeyi teklif edersin.
Rakibin ya kabul eder, yeni değerle oynamaya devam eder ve küpü kendi tarafına alır; ya da reddeder ve oyunu katlamadan önceki değeriyle kaybeder. Yalnızca küp kendisinde olan oyuncu yeniden katlayabilir; küp 64’te durur. Yeni oyuna başlarken küp kapatılabilir.
Mars ve üç kat mars
Kazanılan oyun küpün değeri kadar sayılır. Kaybeden tek bir pul bile toplamamışsa mars olur ve iki kat sayılır. Kaybeden hiç pul toplamamışsa ve barda ya da kazananın evinde hâlâ pulu varsa üç kat mars (backgammon) olur ve üç kat sayılır.
Diğer masa oyunları
- SatrançSatranç, kralların oyunu: bilgisayarı ya da bir arkadaşını mat et. · 2 oyuncu
- DamaAmerikan daması: atla, taşlarını dama yap ve tahtayı temizle. · 2 oyuncu
- Ludoİki ila dört oyuncu zar atar, dört taşını tahtanın çevresinde koşturur; hepsini eve ilk getiren kazanır. · 2–4 oyuncu
- ReversiBir sıra taşı iki yandan kuşat, hepsi ters döner. · 2 oyuncu
- MangalaTaşları kuyulara dağıt, son taş hazinene düşerse yeniden oyna, karşı kuyudakileri al. · 2 oyuncu
- DominoUçlara uyan taşı koy, rakiplerinin yolunu kes, elini ilk sen bitir. · 2–4 oyuncu
- HnefataflVikinglerin oyunu: kral bir köşeye kaçmaya çalışır, iki kat fazla düşman çevresini sarar. · 2 oyuncu
- Kare KapmacaBir karenin dördüncü kenarını çiz, içine baş harfini yaz ve yeniden çiz. · 2–4 oyuncu
- Ur Kraliyet OyunuBildiğimiz en eski yarış oyunu: piramit zarları at, yedi taşını eve koştur. · 2 oyuncu
- Amiral BattıFilonu gizle, bir kare söyle; onlar seninkini bulmadan onlarınkini batır. · 2 oyuncu
- Yılanlar ve MerdivenlerZar at, merdivenlerden çık, yılanlardan kaç ve 100. kareye ilk sen var. · 2–6 oyuncu
- YachtBeş zar, her turda üç atış ve kutu kutu doldurulacak bir puan kartı. · 2–4 oyuncu
- CribbageOn beş iki, on beş dört: puanlarını işaretleyerek tahtayı dolaş, 121 puana ilk sen var. · 2–4 oyuncu
- PachisiKauri kabuklarını at, dört taşını haçın çevresinde koşturup eve getir; tek başına ya da bir eşle. · 2–4 oyuncu
- MahjongDört oyuncu, 144 taş: herkesten önce dört takım ve bir çift kur. · 4 oyuncu
- Dokuz TaşAynı hizada üç taş bir üçlü yapar, her üçlü rakipten bir taş alır. · 2 oyuncu
- GomokuSiyah ve Beyaz çizgilerin üzerine sırayla taş koyar: aynı sırada beş taşı ilk dizen kazanır. · 2 oyuncu
- XiangqiÇin satrancı: nehri geç ve generali kıstır. · 2 oyuncu
- GoTaş taş, tahtada rakibinden daha çok alanı çevrele. · 2 oyuncu
- Çin DamasıOn bilyeni yıldızın öbür ucuna zıplat, karşıdaki köşeyi ilk sen doldur. · 2–6 oyuncu
- Dört BağlaPullarını çerçeveye bırak, dördünü yan yana ilk sen diz. · 2 oyuncu
- ShogiJapon satrancı: aldığın taşlar senin tarafında oyuna geri döner. · 2 oyuncu
- Hokmİran’ın en sevilen kart oyunu: ikiye karşı iki, kozu hakem söyler, yedi eli ilk alan kazanır. · 4 oyuncu
- CallbreakHindistan ve Nepal’in kart oyunu: alacağın eli söyle, koz hep maça, beş dağıtım. · 4 oyuncu
- SpadesAmerika’nın eşli kart oyunu: alacağın eli söyle, koz hep maça, 500 puana ilk ulaşan taraf kazanır. · 4 oyuncu
- Pasurİran’ın kart toplama oyunu: yerden kart almak için toplamı 11 yap, yeri temizlersen sur; 62 puana ilk ulaşan kazanır. · 2–4 oyuncu
- HeartsElden kaçmanın klasik kart oyunu: üç kart ver, maça kızından kurtul ya da hepsini alıp ayı vur. · 4 oyuncu
- TarneebDoğu Akdeniz’in kart oyunu: ikiye karşı iki, tarneeb (koz) için ihaleye gir, 41 puana ilk ulaşan taraf kazanır. · 4 oyuncu
- BelotBulgaristan’ın en sevilen kart oyunu: bir renk, kozsuz ya da hepsi koz söyle, ilanını yap, 151 puana ilk ulaşan kazanır. · 4 oyuncu
- BatakTürkiye’nin el alma oyunu: ihaleye gir, kozu söyle, elinden geldikçe yerdeki kartı geç, batma. · 4 oyuncu
- BasraMısır’ın kart toplama oyunu: eşini ya da toplamını atarak kart al, vale hepsini süpürür, yeri temizlersen basra. · 2–4 oyuncu
- Dou DizhuÇin’in “Ağaya karşı” oyunu (斗地主): iki köylüye karşı bir ağa, bombalar ve roketler. · 3 oyuncu
- Hint RemisiOn üç kart, iki deste ve joker: serilerini diz, elini ilk sen göster. · 2–6 oyuncu
- BalootKörfez’in en sevilen kart oyunu: Sun ya da Hokm al, projelerini ilan et, 152 puana ilk ulaşan kazanır. · 4 oyuncu
- PiştiTürkiye’nin en sevilen kart oyunu: üstteki kartın aynısını atıp yığını al, pişti 10 puan, 151 puana ilk ulaşan kazanır. · 2–4 oyuncu
- GuandanÇin’in eşli tırmanma oyunu (掼蛋): iki deste, joker kupalar, 2 seviyesinden A seviyesine tırman. · 4 oyuncu
- Gin Rummyİki kişilik klasik: perler, boşta kalan kartlar, kapat ya da gin yap; hedef 100. · 2 oyuncu
- Okey 101Türkiye’nin kahvehane taş oyunu: 101 ile el aç, masadaki perlere taş işle, eli ilk sen bitir. · 4 oyuncu
- Masa oyunları
