All the games you need

Setting up the board…

Ur Kraliyet Oyunu nasıl oynanır

Tahta ve taşlar

Tahtada üç sıra halinde yirmi kare vardır: on iki karelik bir blok, ortada iki karelik bir köprü ve altı karelik bir blok. Senin tarafındaki dış sıra yalnızca senindir, orta sıra ortaktır ve beş karede rozet vardır.

Her oyuncunun, Açık ya da Koyu, yedi taşı vardır; taşlar tahtanın yanında, iki bloğun arasındaki boşlukta bekler. İlk atışı Açık yapar.

Yol

Taş, kendi sıranda boşluğun yanındaki kareden girer ve dört kare ilerleyip köşedeki rozete varır; sonra orta sıranın sekiz karesi boyunca küçük bloğa doğru gider, ardından dönüp kendi sırandaki son iki kare boyunca geri gelir ve tahtadan çıkar. Bu on dört kare eder; tahtadan çıkmak on beşinci adımdır.

Attıktan sonra oynayabileceğin taşların çevresi ışıkla çizilir, varabilecekleri kareler parlar. Oynamak için taşa ya da varacağı kareye dokun.

Zar atmak

Zarlar dört küçük piramittir; her birinin dört ucundan ikisi beyaz kakmalıdır. At düğmesine bas: yukarı bakan beyaz uçların sayısı, 0’dan 4’e, kaç kare gideceğini gösterir.

En olası atış ikidir, 16’da 6. Bir ve üç 16’da 4’er kez, 0 ve 4 ise 16’da yalnızca birer kez gelir. 0, bu sıra hamle yok demektir.

Taş oynatmak

Bir taşı tam atılan sayı kadar oynat: bekleyen bir taş, sırandaki ilk kareden sayarak girer ya da tahtadaki bir taş ilerler. Kendi taşlarından birinin üstüne gelemezsin. Oynayabiliyorsan oynamak zorundasın; hiçbir taş oynayamıyorsa sıra geçer.

Taş almak

Orta sırada rakibinin taşlarından birinin üstüne gelirsen o taş tahtadan atılır ve başlangıçta beklemeye döner. Kendi sıralarındaki taşlar asla yakalanamaz ve yolu hiçbir şey kesmez: taş aradaki her şeyin üzerinden atlar.

Rozetler

Bir rozete gelirsen yeniden atarsın. Orta sıradaki rozet aynı zamanda güvenlidir: oradaki taş alınamaz ve rozet tutuluyken öbür oyuncu oraya gelemez. Onu uzun süre elinde tutmak yapabileceğin en güçlü şeylerden biridir.

Tahtadan çıkmak ve kazanmak

Taş tahtadan tam sayıyla çıkar: son kareden, yani sıranın sonundaki rozetten 1 gerekir; ondan önceki kareden 2. Yedi taşının hepsini eve ilk getiren kazanır.

Oyun ve kuralları nereden geliyor

En güzel tahtaları Sir Leonard Woolley, güney Irak’taki Ur’un Kraliyet Mezarlığı’nda buldu; 1922’den 1934’e kadar süren kazılarda çıkarılan bu tahtalar yaklaşık MÖ 2600 ile 2400 arasına tarihlenir: lapis lazuli ve kırmızı kireçtaşı kakmalı deniz kabuğuyla kaplanmış ahşap kutular. Buradaki tahta, British Museum’daki tahtayı örnek alır.

Nasıl oynandığı, British Museum’dan Irving Finkel’in, Babilli kâtip Itti-Marduk-balāṭu’nun MÖ 177’de yazdığı ve oyunun daha sonraki bir biçimini anlatan çivi yazılı bir tableti okumasına kadar bilinmiyordu. Buradaki kurallar, Finkel’in okumasını R. C. Bell’in önerdiği yol üzerinde uygular; bugün çoğu kişi böyle oynar. Oyunun bir biçimi, yirminci yüzyılda Hindistan’daki Kochi’nin Yahudi topluluğu tarafından hâlâ oynanıyordu.

Diğer masa oyunları