All the games you need

Setting up the board…

Çin Daması nasıl oynanır

Tahta

121 delikli, altı köşeli bir yıldız: ortada bir altıgen, her kenarında on delikli bir köşe. Her oyuncunun kendi renginde on bilyesi vardır; bilyeler oyuncuya en yakın köşeye dizilir.

Yıldızın tam karşısındaki köşe senin hedefindir. Bütün bilyelerini karşıya geçirip orayı ilk dolduran kazanır.

İki kişi karşılıklı iki köşeden, üç kişi birer köşe atlayarak, dört kişi karşılıklı iki çift köşeden, altı kişi de bütün köşelerden oynar. Beş kişide bir köşe boş kalır; bu yüzden beşin en son oynayanı boş bir köşeye doğru yarışır: en son oynamanın karşılığında küçük bir avantaj.

Sıra sende

Bir bilye oynat. Ya altı yönden herhangi birinde yanındaki boş deliğe bir adım at ya da zıpla.

Zıplamak, yanındaki bir bilyenin üstünden (rengi ne olursa olsun, kendi bilyen de olur) düz bir çizgide hemen ötesindeki boş deliğe geçmektir. Oradan, üstünden geçecek bilye oldukça yeniden ve yeniden zıplayabilir, istediğin yöne dönebilir ve herhangi bir zıplamadan sonra durabilirsin. Bir hamle ya bir adımdır ya da bir zıplama zinciri; ikisi birden asla.

Hiçbir şey alınmaz: üstünden zıplanan bilyeler yerinde kalır. Tahtadaki her bilye herkes için bir basamaktır.

Burada bilye oynatmak

Bilyelerinden birine dokun; kaç zıplama ötede olursa olsun gidebileceği delikler yanar. Birine dokunursan bilye oraya en kısa zıplama zinciriyle gider. Bilyeyi zincir boyunca delik delik kendin de zıplatabilirsin: duramayacağı bir köşeden geçerken her dokunuş onu bir zıplama ileri götürür.

Yeniden seçmek için aynı bilyeye ya da başka bir bilyene dokun.

Bilye nerede durabilir

Ortadaki altıgende, kendi başlangıç köşende ve hedefinde. Bir zıplama zinciri diğer köşelerden geçebilir ama bilye hamlesini oralarda bitiremez; böylece kimse üçüncü bir oyuncunun hedefine bilye park edip orayı kapatamaz.

Kazanmak

Hedefindeki her deliği kendi bilyelerinle doldurursan kazanırsın. O köşeden başlayan oyuncunun bir bilyesi hâlâ orada duruyorsa bu seni durdurmaz: oradaki diğer her delikte senin bir bilyen olduğunda köşe dolmuş sayılır ve kazanırsın. Geride bilye bırakmak kimsenin oyununu bozamaz.

İkiden fazla kişiyle oynanan oyunda Sıralama için devam seçeneğini seçersen diğerleri ikincilik, üçüncülük ve sonrası için oynamayı sürdürür.

İpuçları

Yarışı uzun zıplama zincirleri kazandırır. Bilyelerini bir arada tut ki birbirlerine merdiven olsunlar, en arkadakileri de getir: arkada tek başına kalan bir bilye sonunda birçok hamleye mal olur.

Diğer oyuncuların bilyeleri de merdivendir, seninkiler de onlar için öyle. Hedefte önce uzaktaki delikleri doldur ki yakındakiler hâlâ gelmekte olan bilyelere kalsın.

Uzun zıplama

Yeni oyun seçeneklerindeki Uzun zıplama (bazen Süper Çin daması da denir), bir bilyenin düz bir çizgi boyunca uzaktaki bir bilyenin üstünden zıplamasını sağlar: üstünden geçilen bilyenin önünde kaç boş delik varsa, bilye onun arkasında da o kadar delik öteye iner. Oyunun geri kalanı aynıdır, sadece çok daha hızlı biter.

Nereden geliyor

Adına rağmen oyun Almanya’dan çıkmıştır: orada 1892’de, İngiliz oyunu Halma’nın yıldız biçimli bir türü olarak Stern-Halma adıyla patentlenmiştir. Amerikalı satıcılar 1920’lerde ona Chinese checkers (Çin daması) adını verdi ve o zamandan beri dünyanın her yerinde ailelerin sevdiği bir oyun oldu.

Diğer masa oyunları