All the games you need

Setting up the board…

Satranç nasıl oynanır

Tahta ve amaç

Satranç sekize sekiz, 64 karelik bir tahtada oynanır; tahta, her oyuncunun kendine en yakın sağ köşesinde açık renkli bir kare olacak şekilde konur. Her tarafın on altı taşı vardır: bir şah, bir vezir, iki kale, iki fil, iki at ve sekiz piyon. Kaleler köşelerde, atlar onların yanında, sonra filler durur; vezir ortadaki iki kareden kendi rengindekine, şah da onun yanına yerleşir. Piyonlar önlerindeki sırayı doldurur.

İlk hamleyi Beyaz yapar, sonra oyuncular sırayla birer hamle oynar. Amaç rakibin şahını mat etmektir: şahı, kaçacak hiçbir yeri kalmayacak şekilde tehdit etmek.

Taşlar nasıl oynar

Şah her yöne bir kare gider. Vezir düz bir çizgide istediği kadar kare gider: yatay, dikey ya da çapraz. Kale yatay ya da dikey, fil ise çapraz olarak istediği kadar kare gider; bu yüzden fil oyun boyunca hep kendi renginde kalır. Bunların hiçbiri başka bir taşın üzerinden atlayamaz.

At L biçiminde gider: yatay ya da dikey iki kare, sonra yana bir kare. Diğer taşların üzerinden atlayabilen tek taştır ve her zaman öbür renkte bir kareye konar.

Piyon düz ileri bir kare gider; başlangıç karesindeyken, önündeki iki kare de boşsa iki kare gidebilir. Geri gidemez ve gidişinden farklı biçimde taş alır: çapraz olarak ileri bir kare.

Bir taş, rakibin bir taşının durduğu kareye giderek onu alır; alınan taş tahtadan çıkar. Kendi taşını asla alamazsın; şah da hiçbir zaman alınmaz: oyun bunun yerine mat ile biter.

Şah ve mat

Tehdit altındaki şaha şah çekilmiştir ve oyuncu onu hemen kurtarmak zorundadır: şahı kaçırarak, tehdit eden taşı alarak ya da araya bir taş koyarak. Hiçbir hamle kendi şahını tehdit altında bırakamaz ya da tehdit altına sokamaz; bu yüzden iki şah asla yan yana duramaz.

Şah tehdit altındayken bunların hiçbiri mümkün değilse mat olur ve oyun biter: matı yapan taraf kazanır.

Rok

Bir oyuncu oyun boyunca bir kez, şahını kalelerinden birine doğru iki kare götürüp o kaleyi şahın üzerinden geçtiği kareye koyabilir. Şah tarafında yapılan kısa rok O-O, vezir tarafında yapılan uzun rok O-O-O diye yazılır. Rok yapmak için şahı alıp iki kare götür; kale arkasından gelir.

Rok ancak şah da o kale de henüz hiç oynamamışsa, aralarındaki bütün kareler boşsa, şah tehdit altında değilse ve şah rakibin tehdit ettiği bir kareden geçmiyor ya da öyle bir kareye gelmiyorsa yapılabilir. Kale tehdit altındaki bir kareden geçebilir.

Geçerken alma

Bir piyon başlangıç karesinden iki kare ilerleyip senin piyonlarından birinin yanına gelirse, senin piyonun onu yalnızca bir kare ilerlemiş gibi alabilir: piyonun üzerinden geçtiği kareye çapraz gider ve o piyon tahtadan çıkar. Bu “geçerken alma” (en passant) yalnızca hemen sonraki hamlede yapılabilir; sonra fırsat kaçar.

Terfi

Tahtanın öbür ucuna varan piyon, tahtada hangi taşlar kalmış olursa olsun, kendi renginden bir vezire, kaleye, file ya da ata dönüşmek zorundadır; böylece bir oyuncunun iki ya da daha fazla veziri olabilir. Çoğu oyuncu vezir seçer; at bazen vezirin çekemeyeceği bir şahı çeker.

Beraberlik

Pat: sıra kendisinde olan oyuncu şahta değildir ama oynayabileceği hiçbir geçerli hamle yoktur. Oyun berabere biter.

Tekrar: aynı pozisyon, sıra aynı oyuncudayken, aynı rok haklarıyla ve aynı geçerken alma imkânlarıyla üçüncü kez oluşur. Beraberlik.

Elli hamle: iki oyuncu da hiç taş almadan ve hiç piyon oynamadan ellişer hamle yapmıştır. Bunların sonuncusu mat değilse beraberlik.

Mat için yetersiz taş: karşı taraf nasıl oynarsa oynasın iki tarafta da mat yapacak kadar taş kalmadığında (şaha karşı şah, şaha karşı şah ve tek fil ya da tek at, ya da hepsi aynı renk karelerde duran fillerden başka taş yoksa) oyun berabere biter.

Burada bu beraberliklerin her biri, gerçekleştiği anda kendiliğinden ilan edilir. Ayrıca bir oyuncu pes edebilir, oyuncular da beraberlikte anlaşabilir.

Bilgisayara karşı

Kolay yalnızca kendi hamlesine ve senin cevabına bakar, çoğu zaman en iyisinden zayıf bir hamle seçer, ama açıkta bıraktığın bir taşı alır. Orta, iki taraf için de iki hamle ileriye bakar ve hataların çoğunu cezalandırır. Zor her hamlede bir buçuk saniyeye kadar düşünür, birkaç hamle derinliğindeki kombinasyonları görür ve kısa bir matı asla kaçırmaz.

Diğer masa oyunları