Setting up the board…

آموزش بازی تخته‌نرد

تخته

تخته ۲۴ مثلث باریک دارد که به آن‌ها خانه می‌گویند، در چهار ربعِ شش‌خانه‌ای. هر بازیکن ۱۵ مهره دارد، سفید یا سیاه، و یک زمین خودی: ربعی که مهره‌هایش به سمت آن می‌روند. بار، نوار وسط تخته، جایی است که مهره‌های زده‌شده منتظر می‌مانند.

هر بازیکن خانه‌ها را از سمت خودش می‌شمارد: زمین خودی‌اش خانه‌های ۱ تا ۶ است و دورترین مهره‌هایش روی خانه‌ی ۲۴ او شروع می‌کنند. شما با دو مهره روی خانه‌ی ۲۴، پنج مهره روی خانه‌ی ۱۳، سه مهره روی خانه‌ی ۸ و پنج مهره روی خانه‌ی ۶ شروع می‌کنید؛ حریفتان هم از آن طرف به همین شکل شروع می‌کند و شما دو نفر در خلاف جهت هم دور تخته حرکت می‌کنید.

هدف

هر ۱۵ مهره‌تان را به زمین خودی بیاورید و بعد آن‌ها را از تخته جمع کنید. اولین بازیکنی که همه‌ی مهره‌هایش را جمع کند برنده است.

چه کسی شروع می‌کند

هر بازیکن یک تاس می‌ریزد. کسی که عدد بزرگ‌تر بیاورد اول بازی می‌کند و همان دو عددِ آمده را به‌عنوان اولین تاسش بازی می‌کند. اگر مساوی بیاید، دوباره می‌ریزند. از آن به بعد بازیکن‌ها به نوبت هر دو تاس را می‌ریزند.

حرکت با تاس

هر تاس یک مهره را به همان تعداد خانه جلو می‌برد، همیشه به سمت زمین خودی‌تان. می‌توانید یک مهره را با هر دو عدد حرکت دهید (یکی بعد از دیگری، که در خانه‌ی میانی هم فرود می‌آید) یا دو مهره‌ی مختلف را.

مهره می‌تواند روی خانه‌ی خالی، روی خانه‌ای که مهره‌های خودتان در آن است، یا روی خانه‌ای که فقط یک مهره‌ی حریف دارد بنشیند. نمی‌تواند روی خانه‌ای بنشیند که دو مهره یا بیشتر از حریف در آن است: آن خانه بسته است.

اگر بتوانید، باید از هر دو عدد استفاده کنید. اگر فقط یکی قابل استفاده باشد، باید همان را بازی کنید، و اگر هر کدام به‌تنهایی قابل استفاده باشد اما هر دو با هم نه، باید عدد بزرگ‌تر را بازی کنید. وقتی هیچ عددی قابل استفاده نیست، نوبت می‌گذرد.

جفت

اگر هر دو تاس یک عدد بیاید، آن عدد را چهار بار بازی می‌کنید: جفت‌پنج (۵-۵) یعنی چهار حرکتِ پنج‌خانه‌ای.

زدن و بار

مهره‌ای که تنها روی یک خانه است «تک» است. اگر روی مهره‌ی تکِ حریف بنشینید، آن را می‌زنید: به بار می‌رود و باید سفرش را از اول شروع کند.

دو مهره یا بیشتر روی یک خانه آن را امن می‌کنند، و شش خانه‌ی این‌چنینیِ پشت سر هم (پرایم) راه همه‌ی مهره‌های پشت سرشان را می‌بندد.

ورود از بار

بازیکنی که مهره‌ای روی بار دارد، پیش از حرکت دادن هر مهره‌ی دیگری باید آن را دوباره وارد بازی کند. مهره در زمین خودیِ حریف وارد می‌شود، روی خانه‌ای که با عدد یکی از تاس‌ها جور است: ۱ روی خانه‌ی ۱ حریف (خانه‌ی ۲۴ شما) وارد می‌شود و ۶ روی خانه‌ی ۶ او.

اگر آن خانه بسته باشد، آن تاس نمی‌تواند مهره را وارد کند. اگر هیچ‌کدام از دو تاس نتواند، نوبت از دست می‌رود، و زمین خودی‌ای که هر شش خانه‌اش بسته باشد، مهره را تا وقتی خانه‌ای باز شود بیرون نگه می‌دارد.

جمع کردن مهره‌ها

وقتی هر ۱۵ مهره‌تان در زمین خودی باشد، می‌توانید آن‌ها را جمع کنید: ۴ یک مهره را از خانه‌ی ۴ شما بیرون می‌برد. به‌جای آن می‌توانید مهره‌ها را داخل زمین خودی هم حرکت دهید.

عددی بزرگ‌تر از بالاترین خانه‌ای که در آن مهره دارید، یک مهره را از بالاترین خانه‌تان جمع می‌کند. تا وقتی روی خانه‌ای بالاتر مهره هست، عدد بزرگ‌تر نمی‌تواند از خانه‌ی پایین‌تر مهره جمع کند؛ به‌جایش باید داخل زمین حرکت کنید.

اگر وقتی دارید مهره جمع می‌کنید یکی از مهره‌هایتان زده شود، باید دوباره وارد شود و تمام راه را تا زمین خودی برگردد تا بتوانید باز هم جمع کنید.

تاس دوبل

هر بازی با ارزش یک امتیاز شروع می‌شود که تاس دوبلِ وسط تخته آن را نشان می‌دهد. در شروع نوبتتان، پیش از ریختن تاس، می‌توانید دوبل کنید: یعنی پیشنهاد کنید بازی با دو برابر امتیاز ادامه پیدا کند.

حریفتان یا قبول می‌کند، و بازی با ارزش تازه ادامه پیدا می‌کند و تاس دوبل به سمت او می‌رود، یا رد می‌کند و بازی را با همان ارزشی که پیش از دوبل داشت واگذار می‌کند. فقط بازیکنی که تاس دوبل دست اوست می‌تواند دوباره دوبل کند، و تاس دوبل در ۶۴ متوقف می‌شود. موقع شروع بازی جدید می‌توانید تاس دوبل را خاموش کنید.

مارس و بک‌گمون

هر برد به اندازه‌ی ارزش تاس دوبل امتیاز دارد. اگر بازنده حتی یک مهره هم جمع نکرده باشد، مارس است و دو برابر حساب می‌شود. اگر بازنده هیچ مهره‌ای جمع نکرده و هنوز مهره‌ای روی بار یا در زمین خودیِ برنده داشته باشد، بک‌گمون است و سه برابر حساب می‌شود.

بازی‌های تخته‌ای دیگر