Setting up the board…

آموزش بازی ماهجونگ

مهره‌ها و میز

ماهجونگ را چهار نفر با ۱۴۴ مهره بازی می‌کنند. سه خال هست که هر کدام از ۱ تا ۹ می‌رود، از هر مهره چهار تا: کاراکترها (萬)، دایره‌ها و بامبوها. بعد مهره‌های افتخاری، از هر کدام چهار تا: بادهای شرق، جنوب، غرب و شمال (東 南 西 北)، و اژدهاهای قرمز، سبز و سفید (中 發 و قاب آبیِ اژدهای سفید). در آخر هشت مهره‌ی جایزه هست، از هر کدام یکی: گل‌های آلو، ارکیده، داوودی و بامبو، و فصل‌های بهار، تابستان، پاییز و زمستان.

مهره‌ها رو به پایین در چهار دیوار چیده می‌شوند، هر دیوار ۱۸ ستونِ دوطبقه، که مربعی وسط میز می‌سازند. هر بازیکن مهره‌هایش را ایستاده روی پایه‌اش نگه می‌دارد، رو به خودش. پخش‌کننده شرق است؛ بقیه به ترتیب به سمت راست جنوب، غرب و شمال‌اند، و بازی هم به همان سمت می‌چرخد.

شکستن دیوار و پخش

شرق سه تاس می‌اندازد. دیوار خودِ شرق یک شمرده می‌شود و شمارش به سمت راست می‌رود؛ جمع تاس‌ها یک دیوار را انتخاب می‌کند و آن دیوار به همان تعداد ستون از انتهای سمت راستش شکسته می‌شود. مهره‌ها از آنجا به بعد برداشته می‌شوند؛ سرِ دیگرِ شکاف، ته دیوار است، که مهره‌های جایگزین از آنجا می‌آیند.

شرق ۱۴ مهره برمی‌دارد و بقیه ۱۳ مهره. هر گل یا فصل همان لحظه رو، کنار پایه‌تان گذاشته می‌شود و از ته دیوار جایگزین می‌شود؛ هر کدام ممکن است بعداً فان داشته باشد.

یک نوبت

اول شرق مهره دور می‌اندازد. از آن به بعد، در نوبتتان یک مهره از دیوار برمی‌دارید و یکی را دور می‌اندازید، با دو بار زدن روی آن در پایه‌تان: یک بار برای بلند کردنش و بار دیگر برای گذاشتنش جلوی خودتان. دستتان بین نوبت‌ها همیشه ۱۳ مهره دارد.

به‌جای برداشتن از دیوار می‌توانید مهره‌ی تازه دورانداخته را بردارید، به شرطی که با آن دسته‌ای بسازید و رو، کنار پایه‌تان بگذارید: پونگ (سه مهره‌ی یکسان) از دورانداخته‌ی هر کسی، کونگ (چهار مهره‌ی یکسان) به همین شکل، یا چاو (سه مهره‌ی پشت سر هم از یک خال) فقط از بازیکن سمت چپتان، که درست پیش از شما بازی می‌کند. بعد یک مهره دور می‌اندازید و بازی به سمت راستتان ادامه پیدا می‌کند. وقتی مهره‌ی دورانداخته‌ای را بشود برداشت، از بازیکن‌هایی که به کارشان می‌آید پرسیده می‌شود؛ دکمه‌ی درخواستی را که می‌خواهید بزنید، یا «پاس» را.

اگر دو نفر یک مهره را بخواهند، ماهجونگ بر پونگ یا کونگ مقدم است و این‌ها بر چاو. بین دو نفری که هر دو با آن مهره می‌برند، کسی که بعد از دوراندازنده زودتر نوبتش می‌رسد آن را برمی‌دارد.

کونگ‌ها

چهار مهره‌ی یکسان، کونگ است. اگر هر چهار تا در دستتان باشد، می‌توانید در نوبتتان آن را به‌عنوان کونگ بسته اعلام کنید (دو مهره‌اش رو به پایین می‌مانند)؛ اگر پونگی را رو کرده باشید و چهارمی را بکشید، می‌توانید آن را به پونگ اضافه کنید. بعد از هر کونگ یک مهره‌ی جایگزین از ته دیوار برمی‌دارید، چون کونگ یک دسته حساب می‌شود اما چهار مهره می‌گیرد. بازیکنی که با مهره‌ای که اضافه می‌کنید بتواند ماهجونگ کند، می‌تواند آن را از شما بگیرد: به این می‌گویند دزدیدن کونگ.

ماهجونگ کردن

با چهار دسته (چاو، پونگ یا کونگ) و یک جفت می‌برید، روی هم ۱۴ مهره، چه با مهره‌ای که خودتان کشیده‌اید (خودکشیده) چه با دورانداخته‌ی کسی. دو دستِ ویژه هم می‌برند: سیزده یتیم (از هر کدام از یک‌ها، نُه‌ها، بادها و اژدهاها یکی، و یکی دیگر از هر کدامشان)، و اگر آن را برای بازی روشن کنید، هفت جفت.

دست باید دست‌کم به اندازه‌ی حداقلِ میز ارزش داشته باشد تا بشود اعلامش کرد: اینجا ۳ فان، مگر اینکه ۱ یا هیچ را انتخاب کنید. دکمه‌ی «ماهجونگ!» فقط وقتی پیدا می‌شود که دستتان کامل باشد و به اندازه‌ی کافی ارزش داشته باشد. وقتی دیوار تمام شود و هیچ‌کس نبرده باشد، دست بی‌نتیجه است.

فان و امتیاز

۱ فان: خودکشیده؛ دست بسته (هیچ مهره‌ای از دیگران برداشته نشده)؛ همه چاو؛ پونگ اژدها (هر کدام)؛ پونگِ بادِ جای خودتان؛ پونگِ بادِ دور؛ گل یا فصل خودی (هر کدام)؛ بدون گل و فصل؛ یک و نُه و افتخاری (فقط یک‌ها، نُه‌ها و افتخاری‌ها)؛ بردن با آخرین مهره‌ی دیوار، با مهره‌ی جایگزینِ کونگ، یا با دزدیدن کونگ.

۲ فان: هر چهار گل، یا هر چهار فصل. ۳ فان: همه پونگ؛ نیمه‌یکدست (یک خال و افتخاری‌ها). ۴ فان: هفت جفت، وقتی بازی شود. ۵ فان: سه اژدهای کوچک (دو پونگ اژدها و یک جفت از سومی). ۷ فان: یکدست (فقط یک خال). ۸ فان: سه اژدهای بزرگ؛ چهار پونگِ بسته. ۱۰ فان: چهار باد کوچک؛ همه افتخاری؛ همه یک و نُه. سقف، ۱۳ فان: سیزده یتیم، نُه دروازه، چهار باد بزرگ، چهار کونگ، دست آسمانی (شرق با همان چهارده مهره‌ی اول می‌برد) و دست زمینی (بردن با اولین دورانداخته‌ی شرق).

فان به امتیاز تبدیل می‌شود: ۰ یعنی ۱ امتیاز، ۱ یعنی ۲، ۲ یعنی ۴، ۳ یعنی ۸، ۴ یعنی ۱۶، بعد ۲۴، ۳۲، ۴۸، ۶۴، ۹۶، ۱۲۸، ۱۹۲، ۲۵۶ و در سقف ۳۸۴. اگر با دورانداخته ببرید، کسی که آن را انداخته دو برابر امتیاز را می‌پردازد و دو نفر دیگر یک برابر. اگر خودکشیده ببرید، هر سه نفر دو برابر می‌پردازند. امتیازهای کنار اسم‌ها حساب را نگه می‌دارد.

دورها و مدت بازی

پخش‌کننده بعد از بردن یک دست، یا وقتی دست بی‌نتیجه بماند، شرق می‌ماند؛ وگرنه پخش به سمت راست می‌رود و بادِ جای همه با آن می‌چرخد. وقتی پخش به همه رسید و برگشت، دور تمام است و بادِ دور عوض می‌شود: شرق، جنوب، غرب، شمال.

بازی کامل چهار دور است، دست‌کم شانزده دست، و یک شب طولانی وقت می‌گیرد. بازی اینجا یک دور است، دور شرق، مگر اینکه موقع شروع، بازی کامل را انتخاب کنید. هر کس در پایان بیشترین امتیاز را داشته باشد برنده است.

بازی‌های تخته‌ای دیگر